TATMİNKAR BİR TATİL

Yazı: Ömer Kokal Fotoğraf: Ömer Kokal
 
 

Yıllar önce Fas'a giderken aktarma yapan uçağımız Malta'ya indiğinde sonsuz maviliğin ortasındaki bu sapsarı ada oldukça ilgimi çekmişti. O gün uçağımız adanın üstünde alçalırken, Malta taşından yapılmış tarihi binalar ve düzenli caddeler, içimde Malta'ya gitme isteği uyandırdı ve yıllar sonra da olsa bu isteğimi gerçekleştirdim. Bu seyahati gerçekleştirene kadar Malta'yı sokakları turist kaynayan, gündüz denize girilip, geceleri eğlence mekanlarında geçirilen tipik bir turizm ülkesi olarak düşünüyordum. Ancak Malta kesinlikle deniz ve güneşle sınırlı değil.
Tarih boyunca Fenikeliler, Kartacalılar, Romalılar, Araplar, Normanlar, İspanyollar, St. John Şövalyeleri, Fransızlar ve İngilizler Malta'ya hâkim olmuşlar. Dolayısıyla her gelen kendi kültüründen izler bırakmış adaya. Bunların üzerine Malta'nın coğrafi konumunun Sicilya, Tunus ve Libya'ya yakın oluşu da eklenince ortaya özellikle mimari anlamda son derece etkileyici bir görünüm çıkmış.


 

Sliema'nın yat limanı

Bu harmanlanmış kültürün etkileri sadece mimaride değil insan tiplerinde ve Malta dilinde de kendini fazlasıyla hissettiriyor. Malta sokaklarında Arap, Latin ya da İngiliz tipli insanlar görmek mümkün. Aynı şey dil için de geçerli. Bazen İtalyanca konuşulduğunu düşünürken bazen Arapça konuşuluyor zannediyorsunuz. Bunun nedeni ise gramerinin Arapça ağırlıklı, alfabesinin ise Latin olması.
Malta Cumhuriyeti Malta, Gozo ve Comino adında üç adadan oluşuyor. Başkent Valetta bu adalar arasında en büyüğü olan ve ülkeye adını veren Malta'da.Valetta yüksek surlarla çevrelenmiş bir şehir. Bunun nedeni ise Malta tarihinin belki de en önemli olayı olan 'Büyük Kuşatma'. Kanuni Sultan Süleyman döneminde, 1565 yılında, Osmanlı donanması tarafından kuşatılan Valetta halkı bu kuşatmayı başarıyla atlattıktan sonra ikinci bir kuşatma tehlikesine karşı bugünkü surları inşa etmiş.Valetta çeşitli koylar ve yarımadalar üzerine inşa edilmiş birçok yerleşimden oluşuyor. Bu yerleşimlerin en önemlileri 'Üç Şehir' olarak adlandırılan Vittriosa, Senglea ve Bormla. Her yerleşim bir yarımadaya kurulmuş ve her yarımadanın ucuna bir kale inşa edilmiş. Valetta'nın merkezinde olduğu gibi bu yerleşimlerin de mimari dokuları hiç bozulmamış. Binaların detayları, özellikle kapıları ve balkonları göz alıcı.


 

Valetta'nın diğer önemli semtleri ise St. Julian's ve Sliema. Yeni binaların, otellerin, restoran ve barların hâkim olduğu her iki semt daha çok turistlerin ihtiyaçları için tasarlanmış. Rodos adasının Türklerin eline geçmesinin ardından Rodos'tan ayrılan St. John Şövalyeleri 1530 yılında Malta'ya yerleşmişler. Bugün adanın her yerinde onların eserlerini görmek mümkün. Özellikle St. John Katedrali mutlaka görülmesi gereken yerlerden. Dışarıdan oldukça mütevazı görünen yapı içine girildiğinde insanı şaşkına çeviriyor. St. John Katedrali tabanından kubbesine kadar neredeyse tamamının süslenmiş olmasının yanında, duvarlarını süsleyen Rubens ve Caravaggio gibi ünlü ressamların tablolarıyla kiliseden çok, bir sanat galerisi görünümünde. Valetta'nın ana giriş kapısındaki meydandan kalkan portakal renkli 1950 model sevimli otobüslerle Malta'nın tüm şehirlerine kolaylıkla ulaşabiliyorsunuz. Çok düzenli olan otobüs seferleriyle en uzak şehre 40 dakikada ulaşılıyor ve fiyatlar son derece ucuz.


 

Malta'nın diğer önemli şehri olan Mdina hâlâ tüm özellikleriyle ayakta. Genellikle Malta'nın aristokrat ailelerinin yaşadığı kent tamamen surların içinde. Maltalılar'ın 'Sessiz Şehir' adını verdikleri Mdina adanın kalbi sayılıyor. Aslen Fenike orijinli olan kent, geçmişte Malta'nın başkentiymiş. Sarp bir tepenin üzerine kurulu olan kentin sokaklarında dolaşırken dikkatinizi öncellikle sessizlik çekiyor. Şehrin sessizliğini ya bir evden gelen piyanonun sesi ya da kendi ayak sesleriniz bozuyor. Malta'nın her yerine hâkim olan sessizlik ve huzuru bu şehirde daha çok hissetmek mümkün.
Mdina'nın bir başka özelliği de cam işçiliğinin gelişmiş olması. Kentin hemen dışındaki fabrikada çeşitli cam objeler üretiliyor ve burası Malta'nın en çok ziyaret edilen yeri belki de.
Malta'nın sahil yerleşimi karakterini en iyi yansıtan kasaba ise Marsaxlokk. Tam bir balıkçı kasabası görünümündeki yerleşimde ilk dikkati çeken, kıyı boyunca sıralanmış rengârenk kayıklar. Kayıkların burunlarının iki tarafına yapılan göz resmi ise bizdeki nazar boncuğunun işlevini görüyor. Fenikelilerden kalma bu gelenek hâlâ sürdürülüyor. 1565 yılında Türkler Malta'ya ilk burada ayak basmış.


 

St. John Katedrali'nin içi.

Diğer adalara gitmek için Malta'nın Cırkewwa limanına gitmek gerekiyor. Buradan her saat başı kalkan feribotlarla Gozo adasına ulaşmak mümkün. Gozo'nun en önemli kenti olan Victoria, Mdina gibi surlarla çevrili. Ortak özellikleri Victoria'da da Gozo'nun asil ailelerinin yaşıyor olması. Bu nedenle yapısal olarak çok benziyorlar.
Malta'ya göre daha bakir olan Gozo'nun doğal güzellikleri daha fazla. Özellikle kıyılardaki mağaralar dalgıçlar için bir cennet niteliğinde. Gozo'daki küçük balıkçı köyü Xlendi, adanın mutlaka ziyaret edilmesi gereken yerlerinden. Özellikle öğlen yemeği saatinde Xlendi'de olup kıyıdaki küçük restoranlarda oldukça ucuza balık yemek mümkün.
Malta ve Gozo arasında kalan Comino adasında ise bir otelin ve manastırın dışında yerleşim yok. Adaya Gozo'nun Mgarr limanından kalkan teknelerle ulaşılabiliyor.
Size Malta hakkında son bir not daha verelim. Malta'da bulunan tarih öncesi iki yerleşimdeki kaya bloklarından oluşan tapınaklar son derece ilginç. Ta'hagrat ve Hagar Quim yaklaşık M.Ö. 4000'lere tarihleniyor. O tarihlerde karadan bu kadar uzak bir adaya insanların nasıl ulaştığı hâlâ bilinmiyor. Bu nedenle bu iki gizemli mekan Malta'nın mutlaka görülmesi gereken yerlerinden.
Çok uzun olmayan ekonomik bir tatil kaçamağı için ideal olan Malta, ziyaretçilerini her yönden fazlasıyla tatmin edebilen bir ülke.


Malta Rehberi


İklim
Yazın aşırı sıcaklık yaşamayan Malta adası yaz aylarında denizin tadını çıkarmak için ideal. Çok fazla yağmur almayan adada ilkbahar ve sonbahar aylarında Afrika'dan gelen sirocco rüzgarları nedeniyle sıcaklık yükseliyor.

Vize:
Üç aydan kısa kalmalar için Malta Türk vatandaşlarından vize istemiyor.

Telefon:
Malta'nın uluslararası kod numarası 356. Numaraların başına da 21 ekleniyor.

Nasıl Gidilir
Malta'ya en ekonomik Malta Havayolları ile uçabilirsiniz. Pazartesi ve perşembe günleri uçuşlar var. Tel: 0212-237 24 20-237 24 21. www.airmalta.com.

Nerede kalınır
The Viking Hotel: St. Julian's'ta Spinola caddesi üzerindeki otelin üst katları deniz manzaralı. Tel: 31 67 02. The Europa Hotel: Deniz manzaralı üç yıldızlı hotel oldukça sevimli. Adres: Tower Road 138 Sliema.Tel: 33 40 70. Atlantis Hotel: Tel: 55 46 85. Adres: Qolla St. Marsalforn Gozo. Le Merıidien Phoenica Hotel. Bu lüks sınıf kategorili otel çok konforlu. Tel: 22 52 41 www.lemeridienphoenicia.com Adres: Florıana Vlt.16. Malta'da en uygun otel bulma yöntemi bir turizm firmasına danışmak. Edrıchton Holıdays Ltd. bu firmalardan biri. St. George's Park St. Julian's adresindeki firmanın telefonları: 31 99 11 -31 99 10. www.edrichton.com

Nerede ne yenir
In Vıno Veritas Restaurant: Vejetaryen yemekleriyle ünlü hoş bir yer. Özellikle ev yapımı kekleri ve vejeteryan lazanyasıyla ünlü. Sliema Dingli St. No: 59. King's Head Restaurant: Sliema Trig Annunzjata'daki restoranın özellikle deniz mahsüllü makarnası nefis. Arthur's Place: Geleneksel Malta yemeklerini ve adanın nefis şaraplarını burada bulabilirsiniz. Adres: Ball St. Paceville. Pizzeria Restaurant: Pizzaları harika, incecik hamuruyla tipik İtalyan pizzalarının tadı nefis. Adres: George's Road St. Julian's. Tel: 33 98 65-37 03 99. Jeffrey's: Şef ve restoranın sahibi Jeffrey'nin yemekleri mutfağın arkasındaki küçük bahçede yetiştirilen ürünlerle hazırlanıyor. Balık çorbasını ve sarımsaklı domates soslu tavşan yahnisini mutlaka deneyin. Pazarları ve kasım ayında kapalı. Öğle yemeği servisi yok. Adres: 19 Triq L-Gharb, Gharb Gozo. Tel: 56 10 06. Café Cordina:Valetta'nın bu en eski café'si 1837'den beri hizmet veriyor. Pastaları, çörekleri ve Gaquata-ghasel (ballı halkaları)yla ünlü. Adres: 244-45 Triq Republikka, Valetta.