Aylardan eylülse, kalabalıkların tatil histerisi de bitmeye yüz tutar. Artık kavurucu güneşi sevmeyen, sakinlikten hoşlananların, kısacası kafa dinlemek isteyenlerin zamanı gelmiştir. Güneş mülayimdir; akşamlar hafif serin olur, okşar insanı. Ağustos böcekleri bile daha insaflıdır, deniz de başka kokar. Bu manzara, bilenlerin aklına hemen Assos'u getirir. Assos güzeldir de, bu güzelliğini biraz da muhteşem Çanakkale Boğazı'na borçludur. Ufukta adaların silüetleri, güneşle oynaşan akıntılar, kekik ve incir kokusu, sessizlik...


 

Zeus, Olympos tanrılarının egemenliğini kurduktan sonra ilkin Okeanos kızı Metis tanrıçayla birleşir. Metis, Yunanca akıl, düşünme gücü anlamına geliyor. Tanrılar tanrısının kendine ilk eş olarak Metis'i seçmesi anlamlıdır ama onu gebe bıraktıktan sonra dölüyle birlikte kendi gövdesine alması daha anlamlıdır: Akıl gücü ve ancak onun aracılığıyla elde edilen dünya egemenliği, baş tanrıdan ayrılmamakta, ürünleri de ancak onun kafasından çıkabilmektedir. Zeus, yüceler yücesi çakır gözlü Athena'yı böyle doğurur; kafasından. İşte, Assos antik kentini gezmek için Behramkale Köyü'ne çıktığınızda en tepede Athena Tapına'ğını göreceksiniz. Sakın şaşırmayın! MÖ VI. yüzyılda yapılan tapınak, Assos kentine ilişkin en önemli gelişme olarak kabul ediliyor.
Kent, tarihi boyunca, gittikçe daha geniş alanları kapsayan dört sur halkası ile çevrilmiş. MÖ IV. yüzyıl öncesine ait olan surlar, akropolün batı tepesinden itibaren kentin güneyini çevreliyor ve yeniden akropol ile birleşiyor. Helenistik döneme ait olan Gymnasium'un avlusunda Bizans dönemine ait bir de kilise var. Yamacın ortasına doğru gidildiğinde agorayı görmek mümkün ve bir dönem orada olan dükkânların ancak temelleri görülebiliyor. Sahile inerken görebileceğiniz en iyi durumdaki yapı ise agora tiyatro. Yamaca yerleştirilmiş çok katlı agora, Helenistik çağın önemli yapı tasarımlarından biri. Bugün, restore edilmiş olan tiyatronun buradaki varlığı kentin yaşama odağının burası olduğunun göstergesi.



 

Kayıtlara göre Assos, MS IV. yüzyılda Doğu Roma İmparatorluğu sınırları içinde talihsiz bir dönem yaşayan pek çok Anadolu kentinden biri. O dönemde imparatorluk bütün tapınakların kapatılmasını ve yıkılmasını emreder. Böylece bütün tapınaklar yerinden sökülür, kesilir ve kilise evlerin yapımında kullanılır. Dahası, Bizans kiliseleri ve yapılarının harç gereksinimlerini karşılayabilmek için heykel, sütun gibi mermer eserler agora yakınındaki kireç ocaklarında eritilmiş. Bu nedenle Assos'ta pek az mermer kalıntıya rastlarsınız. Belki de antezit taşından yapıldığı içindir, olağanüstü bir manzaraya ve yapıya sahip olan Athena Tapınağı'nın hiç olmazsa bazı parçaları halen ayakta. MÖ 348-345 yıllarının Assos için farklı bir anlamı var çünkü Aristoteles bu tarihler arasında Assos'ta kalmış ve burada bir felsefe okulu kurmuş. Ayrıca Stoik felsefenin kurucusu olan Ksenokrates burada yetişmiş.
İstediğiniz an kısa bir yolculukla Kazdağı'na yani efsanevi İda'ya ulaşmak mümkün. Dağ yolundan aşağı inerken, belli yerlerde konaklayıp bir şeyler yeme imkanınız var, hatta bunu yapın! Manzaranın en uygun olduğu yeri bulun ve orada durun. Masada şunlar olacaktır: çizik yeşil zeytin, bahçe domatesi, peynir, mis gibi bir tereyağı ve bal ikilisi, yanında çay ve bol zeytinyağında pişirilmiş yumurta, köy ekmeği.


Nasıl gidilir
Eğer arabanız yoksa, İstanbul'dan Truva Seyahat otobüsleri ile gidebilirsiniz. Truva Seyahat Tel: 0212-658 36 40. Arabayla, İstanbul Çanakkale karayolu üzerinden Gelibolu'ya ulaşırsınız. Feribotla karşıya geçtikten 90 kilometre sonra Assos'tasınız.

Nerede kalınır
Assos'ta konaklamak için son derece uygun oteller var. Behram Hotel, denize sıfır. Behram Hotel Tel: 0286-721 70 16. Assos'a 24 km uzaklıkta, Yeşilyurt Köyü'ndeki Çetmi Country Hotel, bir butik otel. Bol oksijeni ve yörenin doğal besinlerinden hazırlanan mönüsü ile dikkat çekiyor. Çetmi Country Hotel Tel: 0286-752 24 34.