Yazı: Ömer Kokal Fotoğraf: Ömer Kokal

 

Yıllarca çok yakınlarındaki yerleşimleri ziyaret etmeme rağmen Çeşme'ye gitmedim. Sanırım Çeşme'yi tercih etmememin nedeni turizmden kaynaklanan popülaritesi ve bu durumun neden olabileceğini düşündüğüm sonuçlardı. Yanılmışım. Gerek düzenli ve temiz merkezi, gerekse bir tatil boyunca her gününüzü farklı yaşamanıza olanak veren çevre seçenekleriyle Çeşme, tek kelimeyle harika. Antik dönemlerdeki adı Kyssus olan Çeşme bugünkü adını geçmişte Egeli denizcilerin su temin ettikleri çeşmelerinden alıyor. Su kaynaklarının bolluğu ve korunaklı limanı nedeniyle çağlar boyu denizcilerin uğrak yeri olan Çeşme, Sakız ve çevresindeki adalara Anadolu'daki en yakın nokta olduğundan, ticari alanda da yakın tarihe kadar önemini koruyabilmiş. Batı Anadolu'nun ticari hayatında 13. ve 14. yüzyıllarda etkili olan Cenevizliler'in Ege'den Karadeniz'e kadar yayılan deniz ticareti ağlarının İstanbul'dan sonraki en önemli limanıdır Çeşme. 17. yüzyıldan itibaren İzmir'in ticari merkez olma konusunda yıldızının parlamaya başlamasıyla Çeşme'nin yıldızı söner. 1923 yılındaki mübadeleye kadar buradaki Rumlarla Türkler dostluk içinde yaşamlarını sürdürürler.


 

Ildırı koyunun görünüşü.

Mübadele sonrası çoğunlukta olan Rum nüfusun gitmesiyle, yakın tarihlere kadar küçük bir kasaba görünümünde olan Çeşme, turizmle birlikte geçmişteki coşkulu günlerine bir ölçüde de olsa geri dönebilir. Aslında pek de fazla bir şey değişmemiş. Geçmişte, Çeşme limanında Akdeniz ve Ege ülkelerinden gelen kalyonlar demirlerken günümüzde aynı ülkelerden gelen yatlar onların yerini almış. Geçmişte ticaret için Çeşme sokaklarını dolduran her milletten insan bugün tatil için burada. Çeşme'nin en önemli avantajı her konuda çok fazla alternatif bulunuyor olması. Ev pansiyonlarından beş yıldızlı otellere kadar her bütçeye uygun konaklama olanağı var. Aynı şekilde yemek konusunda da seçenek bol.


 

Gelelim Çeşme ve yakın çevresinde neler yapılabileceği konusuna. Çeşme Kalesi merkezde gezilecek yerlerin başında geliyor. II. Beyazıt zamanında, 1508 yılında Aydın Valisi Mir Haydar tarafından Mimar Ahmet Oğlu Mehmet'e yaptırılmış olan kale, 1770 yılındaki Osmanlı-Rus Savaşı sırasında büyük hasar görmüş. Cumhuriyet döneminde onarılan kale, yakın tarihte kapsamlı bir şekilde restore edilmiş. Çeşme'nin arkeoloji müzesi de kalenin içinde. Karma mimarisiyle öne çıkan Çeşme evleri, sayıları oldukça azalmış olmasına rağmen ayakta kalan örnekleriyle Çeşme'nin ara sokaklarında karşınıza çıkıveriyor. Çeşme evleri ve 18. yüzyıl da yapıldığı düşünülen Ayios Haralambos Kilisesi'nin ihtişamlı mimarisi o dönemdeki Çeşme nüfusu konusunda iyi bir ipucu veriyor. Kilise, günümüzde kültür merkezi olarak kullanılıyor. Çeşme'deki bir diğer önemli yapı ise 1529 yılında Kanuni Sultan Süleyman tarafından yaptırılan iki katlı kervansaray.


 

Çeşme'nin yakın çevresi tatilde yapılabilecek her çeşit aktiviteye olanak veriyor. Sörf yapabilir, antik bir kenti ziyaret edebilir, kaplıcalarda rahatlayabilir, altın kumsallarda denizin tadını çıkarabilir, çevredeki adalara her gün yapılan tekne turlarına katılabilir ya da sakin bir köyde kafanızı dinleyebilirsiniz. Her sabah limandan kalkıp çevredeki adalara tur yapan teknelerin uğradığı adalar içinde kuşkusuz en ilginç olanı Eşek Adası. Adada yerleşim yok. Sadece tarımdan turizme geçiş sırasında Çeşme halkı tarafından buraya bırakılan eşekler yaşıyor. Çeşme'ye 7 kilometre mesafedeki Alaçatı gerek bozulmamış mimari dokusuyla, gerekse dünyanın sayılı sörf merkezlerinden biri olma özelliğiyle mutlaka görülmesi gereken yerleşimlerin başında geliyor. Kumsalı ve rüzgarı hem sörfe yeni başlayanlar için hem de bu sporda ustalaşmış olanlar için ideal. Kıyıdaki sörf okulları yılın 12 ayı hizmet veriyor. Turkuaz denizi ve 2 kilometrelik nefis kumsalıyla Ilıca merkeze sadece 5 kilometrelik mesafede. Ilıca'yla aynı yönde bulunan Şifne kaplıcaları ise Çeşme'nin bir başka rengini oluşturuyor. Şifne'de ki termal kaplıcaların ve çamur banyolarının birçok hastalığa iyi geldiği söyleniyor. Aynı güzergahta bulunan bir başka önemli yerleşimde Ildırı'dır. Küçük adalarla kaplı sevimli bir koyun kenarına kurulmuş olan Ildırı gün batımlarında kızıla boyanan taş evleri ve antik Erythrai kentinin kalıntılarıyla özellikle akşam üstleri nefis görünüyor.


 

Bölgenin ünlü plajı Ilıca.

Nasıl Gidilir
THY'nin Ankara ve İstanbul'dan İzmir'e her gün direkt uçuşları var. THY uçuş hattı: 4440849. Havalimanından taksiyle Üçkuyular'a gelinip, yarım saatte bir kalkan otobüslerle Çeşme'ye ulaşılabilir. Eğer otobüs yolculuğunu tercih ederseniz Ulusoy ve Varan'la Çeşme'ye ulaşabilirsiniz. Ulusoy İstanbul Tel: 0212-658 30 00; Ankara Tel: 0312-444 18 88. İstanbul Varan Tel: 0212-658 02 77; Ankara Tel: 0312-287 12 12.


Nerede kalınır
Altın Yunus: Türkiye'nin ilk tatil köyü.Tel: 0232-723 12 50 www.altinyunus.com.tr Sheraton Çeşme Hotel Resort&Spa: Beş yıldızlı otelin plajı, thalassoterapi ve güzellik merkezi bulunuyor. Tel: 0232-723 12 40 www.sheratoncesme.com Süzer Paradise: Tel: 0232-716 97 74 www.süzerparadise.com Otel Erythrai: Ildırı koyunun nefis manzarasına hâkim olan otel gerek hizmeti gerekse personelinin kalitesiyle öne çıkıyor. Tel:0232-725 15 00 www.otelerythrai.com.tr Babaylon Otel: Tel: 0232-722 13 87. www.babylon.com Taş Otel: Eski bir Alaçatı evi restore edilerek otel haline getirilmiş. Tel: 0232-716 77 72. www.tasotel.com Grand Hotel Ontur: www.onturcesme.com


Nerede ne yenir
Verona Restaurant: Zeytinyağlılardan, geleneksel Türk yemeklerine kadar her yemeği bulabilirsiniz. İnönü Mah. İnkilap Cad. No: 6.Tel: 0232-712 93 76. Monte Cristo Beer&Steak House: Nefis et yemekleri ve salataların ardından iyi müzik eşliğinde içkinizi yudumlayıp Çeşme'nin havasına gireceğiniz bir mekan. İnkilap Cad. 3047 Sok. No:1. Tel: 0232-712 10 86. Wine Plaza Bar: İtalyan ve yerli şarapları bulabileceğiniz mekan İtalyan mutfağı sunuyor. 04.00'a kadar açık. İnkilap Cad. No:27 Tel: 0232-712 09 58. Ristorante Mario Plaza: İtalyan ve Akdeniz mutfağı sunan restoranın Club En Velo isminde bir de barı var. Gece, kulübe dönüşen Club En Velo Bar'da denize girme imkanınız da var. 04.00'a kadar açık. Akgün Sok. No:26 Dalyan. Tel: 0232- 724 80 00. Dalyan Restaurant: Dalyan Restoranda iskarpiyoz (Adabeyi balığı) pilakisi, ızgara deniz çuprası, kabak çiçeği dolması, deniz börülcesi ve sakız muhallebisini mutlaka deneyin. Dalyan Köy. Tel: 0232-724 70 45. Paparazzi: Çeşme'nin uğrak mekanlarından. Restoranı, barı ve plajı var. Yemek konusunda iddialı. Gece 04.00'a kadar açık. Sakar Mah. No:11, Ayayorgi. Joy-Kemik Beach Club: Gündüzleri plajından snack barı'ından yararlanabilir, gece sushi restoranını deneyebilirsiniz. Hafta sonlarındaki partiler sabaha kadar sürüyor. Çark Mevkii. Alaçatı: Tel: 0232-716 83 00.